Pazarlamada iyi istem (prompt) yazmanın en kısa yolu, yapay zekaya bir ajansa ya da yeni başlayan bir metin yazarına brif verir gibi yazmaktır. Amaç, hedef kitle, bağlam, format ve kısıtlar açıkça yazıldığında çıktı ilk denemede kullanılabilir hale yaklaşır. Tek satırlık “Instagram için kampanya metni yaz” istemi ise genel, herkese uyan ve markanıza ait olmayan bir metin üretir.
İstem neden brif gibi yazılmalı?
Yapay zeka aracı sizin şirketinizi, müşterinizi, geçmiş kampanyalarınızı ve yasaklı ifadelerinizi bilmez. Ona vermediğiniz her bilgiyi ortalama bir varsayımla doldurur. Bu yüzden belirsiz istemler ortalama metin üretir. Bir ajansa “bize bir reklam yapın” deyip ayrıntı vermediğinizde ne olacağını düşünün: ajans da soru sormadan iş çıkarırsa sonuç tahmin üzerine kurulur. Yapay zeka çoğu zaman soru sormaz; doğrudan tahmin eder.
Pazarlama ekipleri zaten brif yazmayı bilir. Reklam brifi hazırlarken sorduğunuz soruların büyük kısmı, iyi bir istemin de iskeletidir. Yeni bir beceri öğrenmek yerine var olan bir alışkanlığı yeni araca taşımak yeterlidir.
Brif tabanlı istemin altı bölümü
- Rol ve görev: Aracın hangi bakış açısıyla çalışacağını ve tam olarak ne üreteceğini yazın. “B2B sanayi müşterilerine yazan bir metin yazarı olarak, LinkedIn için üç farklı gönderi taslağı hazırla.”
- Amaç: Metin okurda ne yaratmalı? Bilgi vermek mi, form doldurtmak mı, etkinliğe kayıt mı? Tek bir amaç seçin.
- Hedef kitle: Kim okuyacak, neyi biliyor, neyle uğraşıyor, hangi itirazı var? Persona belgeniz varsa ilgili kısmını yapıştırın.
- Bağlam ve kaynak: Ürün bilgisi, kampanya tarihi, teklif koşulları, önceki iyi çalışmış bir metin örneği. Aracın uydurmaması için doğru bilgiyi siz verin.
- Format: Uzunluk, başlık sayısı, madde işareti, emoji kullanımı, çağrı cümlesi, kaç alternatif istendiği.
- Kısıtlar: Kullanılmayacak kelimeler, kaçınılacak iddialar, marka sesi kuralları, yasal uyarılar.
Bu altı başlığı ekip içinde bir şablon olarak kaydedin. Her yeni işte boşlukları doldurmak, sıfırdan istem düşünmekten hem daha hızlı hem daha tutarlıdır.
Örnek: Aynı işin zayıf ve güçlü istemi
Bir endüstriyel pompa üreticisi düşünelim. Fuar öncesi LinkedIn gönderisi istiyor.
Zayıf istem: “Fuarımız için LinkedIn gönderisi yaz.”
Brif mantığıyla istem: “Endüstriyel pompa üreten bir firmanın pazarlama ekibi adına yazıyorsun. Görev: Fuar öncesi LinkedIn gönderisi için üç alternatif taslak. Amaç: Satın alma ve bakım müdürlerinin stantta toplantı randevusu alması. Kitle: Gıda ve kimya tesislerinde bakım müdürleri; en büyük dertleri plansız duruşlar. Bağlam: Standda yeni sızdırmazlık sistemini canlı göstereceğiz; randevu formu linki gönderinin sonunda olacak. Format: Her taslak en fazla beş kısa paragraf, ilk cümle soru olmasın, emoji yok. Kısıt: ‘Sektörün lideri’, ‘devrim niteliğinde’ gibi ifadeler kullanma; ürünle ilgili sayısal performans değeri verme.”
İkinci istem daha uzundur ama düzeltme turunu azaltır. Zaman, istem yazmaya değil, çıktıyı düzeltmeye harcandığında kaybedilir.
Çıktıyı yineleyerek iyileştirmek
İlk çıktı nadiren son halidir. Yinelemeyi de brif revizyonu gibi yönetin:
- Geri bildirimi somut verin: “Daha iyi yap” yerine “ikinci paragrafı kısalt, teknik terimi açıkla, çağrı cümlesini randevuya bağla” deyin.
- Beğendiğiniz parçayı işaretleyin: “İkinci taslağın açılışı ile üçüncünün kapanışını birleştir” gibi yönlendirmeler hızlı sonuç verir.
- Aracı soru sormaya davet edin: İstemin sonuna “Eksik bilgi varsa yazmaya başlamadan önce sor” eklemek, tahmin yerine netleştirme yapmasını sağlar.
- Ölçüt verin: “Her taslağı amaç, kitleye uygunluk ve açıklık açısından kendin değerlendir, en zayıf noktasını yaz” gibi bir öz değerlendirme adımı ekleyin.
Ekip için istem kütüphanesi kurmak
İyi çalışan istemler kişinin bilgisayarında kalırsa ekip her seferinde aynı denemeyi tekrarlar. Basit bir paylaşımlı doküman ya da tablo yeterlidir.
| Alan | Ne yazılır? |
|---|---|
| İş türü | Ürün açıklaması, reklam başlığı, e-posta konu satırı, blog taslağı |
| İstem metni | Altı bölümlü şablonun doldurulmuş hali, değişken yerler köşeli parantezle |
| Kullanılan araç | Hangi araçta ve hangi ayarla denendi |
| Örnek çıktı | Onaylanmış bir çıktı örneği |
| Not | Bilinen zayıflık, ek kontrol gerektiren yer |
| Sahip ve tarih | Kim ekledi, en son ne zaman denendi |
Kütüphaneyi ayda bir gözden geçirin. Araçlar güncellendikçe eski istemlerin davranışı değişebilir; artık iyi sonuç vermeyenleri işaretleyin.
Sık yapılan istem hataları
- Birden fazla amacı tek isteme yüklemek: Hem bilgi veren hem satış yapan hem marka bilinirliği yaratan metin, hiçbirini iyi yapmaz.
- Marka sesini sıfatlarla tarif etmek: “Samimi ama profesyonel” herkes için farklıdır. Bunun yerine iki örnek cümle ve iki yasaklı ifade verin. Ekibinizde bir marka sesi rehberi varsa kısa bir bölümünü isteme ekleyin.
- Kaynak vermeden olgu istemek: Ürün özelliği, tarih, teknik değer gibi bilgileri aracın bilmesini beklemeyin; siz verin ve çıktıda yeniden kontrol edin.
- Gizli bilgiyi isteme yapıştırmak: Müşteri adı, iletişim bilgisi ya da yayımlanmamış finansal veriyi şirket politikanız izin vermiyorsa isteme koymayın.
- Uzunluğu belirtmemek: Format bilgisi olmayan istemler gereksiz uzun ve tekrarlı metin üretir.
İstem yazımını ekibe öğretmek
Bu beceri tek bir eğitimle oturmaz. Etkili bir yöntem, ekip toplantısında haftada bir gerçek işten alınan bir istemi birlikte incelemektir: istem ekrana yansıtılır, çıktı okunur, altı bölümden hangisinin eksik olduğu konuşulur ve istem birlikte yeniden yazılır. Birkaç hafta içinde ekip, eksik bilgiyi istemi göndermeden önce fark etmeye başlar.
Kanal bazında istem ipuçları
Altı bölümlü şablon her işte aynıdır, ama format ve kısıt bölümü kanala göre değişir. Arama ağı reklam metinlerinde karakter sınırlarını platformun güncel yardım sayfasından kontrol edip isteme yazın ve aracın her başlığın uzunluğunu ayrıca listelemesini isteyin. E-posta için konu satırı, ön izleme metni ve gövdeyi ayrı ayrı isteyin; böylece her birini bağımsız test edebilirsiniz. Ürün açıklamalarında teknik bilgiyi tablo olarak verin ve aracın tablodaki bilgi dışına çıkmamasını şart koşun. Blog taslaklarında ise önce yalnız başlık yapısını isteyip onayladıktan sonra bölüm bölüm yazdırmak, uzun ve odaksız metin riskini azaltır.
Sık sorulan sorular
İstem ne kadar uzun olmalı?
İşin ihtiyacı kadar. Basit bir yazım düzeltmesi için bir cümle yeterlidir; kampanya metni için altı bölümün hepsi gerekir. Ölçüt uzunluk değil, aracın tahmin etmek zorunda kaldığı boşluk sayısıdır.
Aynı istem farklı araçlarda aynı sonucu verir mi?
Hayır. ChatGPT, Gemini ve diğer araçlar aynı isteme farklı yanıt verebilir. Kütüphanede istemin hangi araçta denendiğini not etmeniz bu yüzden önemlidir.
Hazır istem şablonlarını internetten almak işe yarar mı?
Fikir verebilir ama markanıza, ürününüze ve kitlenize ait bilgiyi içermedikleri için çıktı yine genel kalır. Şablonun iskeletini alıp bağlam ve kısıt bölümlerini kendi bilginizle doldurun.
Yapay zekaya rol vermek gerçekten fark yaratır mı?
Rol tek başına yeterli değildir; amaç, kitle ve bağlamla birlikte verildiğinde dilin ve bakış açısının netleşmesine yardım eder.
Profaj olarak kurumsal yapay zeka eğitimlerinde ekibin kendi işlerinden istem örnekleriyle çalışıyor ve eğitim sonunda kullanılabilir bir istem kütüphanesi bırakıyoruz.