Ajans nasıl seçilir sorusunun en işe yarayan cevabı, sunumu dinlemek yerine soru sormaktır. Ajansın hedefinizi anlayıp anlamadığını, kimin işi yapacağını, sonucu nasıl raporlayacağını ve ayrılmak istediğinizde ne olacağını öğrenmeniz yeterlidir.
Aşağıda 12 soruyu altı başlıkta topladık. Her sorunun yanında, iyi bir cevabın neye benzediğini ve nelere dikkat etmeniz gerektiğini yazdık. Ajansların hepsine aynı soruları sorun ve cevapları yazılı karşılaştırın.
Hedef netliği
1. Hedefimizi kendi cümlelerinizle anlatır mısınız? İyi bir ajans, brifinizi yeniden ifade eder ve eksik gördüğü yeri sorar: “Ciro hedefiniz mi, lead mi, bilinirlik mi?” Hemen hizmet listesi sunan ve hedefi sormayan ajansı not edin.
2. Bu hedef için hangi işleri önerirsiniz, hangilerini önermezsiniz? Her şeyi öneren ajansa dikkat edin. İyi bir ajans bazı işlere “şimdi gerek yok” demeyi bilir. Önceliklendirme yeteneği bir uzmanlık göstergesidir.
3. Başarıyı nasıl ölçeceğiz? Somut göstergeler (satış, talep, maliyet) ve ölçüm yöntemi beklenir. “Etkileşim artacak” gibi belirsiz hedeflere dikkat edin. Sıralama, satış ya da ilk sayfa garantisi veren ajanslardan uzak durun. Hiçbir ajans algoritmaları kontrol edemez.
Referans ve deneyim
4. Bizimkine benzer bir işte ne yaptınız, sonuç ne oldu? Sektörünüze ya da sorununuza yakın örnek isteyin. Örnek anlatılırken hedef, yapılanlar ve sonuç ayrı ayrı net olmalı. Müşteri adı gizli ise sektör ve ölçeği öğrenin.
5. Bir müşterinizle konuşabilir miyim? Referans kişi sunması güven işaretidir. Mümkünse hem devam eden hem ayrılmış bir müşteriyle konuşun ve sorun: neyi iyi yaptılar, neyi yapamadılar?
Dikkat: Portföydeki işi kimin yaptığını sorun. Ajansın görselde gösterdiği iş, sizinle çalışacak ekibin işi mi?
Ekip yapısı ve raporlama
6. Bizimle kim çalışacak ve kaç müşteriye bakıyor? Adını, rolünü ve deneyimini öğrenin. Sunumda görünen kıdemli isimlerle işi yapan kişilerin farklı olabilir. Hesap yöneticinizin yükünü sorun; çok müşterili kişi sizi geri planda bırakabilir.
7. İş içeride mi yapılır, taşerona mı verilir? Taşeron kullanımı kötü bir şey değil, ama şeffaf olmalı. Hangi işler dışarıda yapılıyor, kalite kontrolü nasıl işliyor?
8. Rapor nasıl görünür, hangi sıklıkla gelir ve verilere erişebilir miyim? İyi raporda iş sonuçları (satış, talep) ve yapılanlar ayrıdır; bir sonraki ay için öneri vardır. Reklam hesaplarının ve analitiğin sahibi siz olmalısınız, ajans yalnız yetkili kullanıcı olmalı. Verilerinize doğrudan erişemiyorsanız, ayrıldığınızda kaybedersiniz.
Sözleşme ve çıkış
9. Sözleşme süresi, fiyat yapısı ve çıkış koşulları nedir? Şunları okuyun:
- Asgari süre ve fesih koşulları
- Aylık ücret neleri kapsıyor, neler ek ücretli
- Reklam bütçesi ayrı mı, ajans komisyonu var mı, nasıl hesaplanıyor
- Revize hakkı ve sınırı
- Üretilen içeriğin, görsellerin, kaynak dosyaların ve hesapların mülkiyeti kime ait
- Gizlilik ve veri işleme (KVKK) maddeleri
Bu maddeleri imzadan önce hukuk danışmanınıza gösterin. Ayrılırken hesapların, verilerin ve dosyaların size devri yazılı olmalı.
10. Ayrılmak istersek süreç nasıl işler? Devir süreci, hesap erişimi, dosya teslimi ve bildirim süresini sorun. Cevaptaki isteksizlik bir uyarı işaretidir.
Yapay zeka kullanımı
11. Çalışmalarınızda yapay zeka nerede kullanılıyor, nerede insan karar veriyor? Birçok ajans yapay zeka kullanıyor. Sorun kullanmaları değil, saklamalarıdır. İyi bir cevap şuna benzer: “Taslak, analiz ve raporlama aşamalarında kullanıyoruz; strateji, son onay ve müşteri ilişkisi insanda.” Şunları da sorun:
- Verilerimiz hangi araçlara giriyor, bunlar nasıl korunuyor?
- Yapay zekayla üretilen içeriği size bildiriyor mu?
- Telif ve marka güvenliği için ne yapıyor?
- Hız kazancı fiyata ya da teslim süresine yansıyor mu?
Uyum ve çalışma biçimi
12. İletişim nasıl işler ve bir sorun çıktığında ne yaparız? Haftalık toplantı mı, ortak mesajlaşma kanalı mı, hangi sürede yanıt alırsınız? Hatalı bir iş çıkarsa süreç nedir? Cevabı ajansın dürüstlüğünün göstergesi sayın: “Hata yapmayız” diyen yerine, hatayı nasıl yönettiğini anlatan tercih edilir.
Kontrol listesi
Görüşme sonunda her ajans için işaretleyin:
- [ ] Hedefimizi doğru anladı ve soru sordu
- [ ] Önerileri öncelikli ve gerekçeli
- [ ] Ölçüm göstergeleri somut
- [ ] Benzer işte örnek ve referans verdi
- [ ] Çalışacak kişileri tanıdık
- [ ] Taşeron kullanımı şeffaf
- [ ] Rapor örneği gördük
- [ ] Hesap ve verilerin sahibi biz olacağız
- [ ] Sözleşme maddeleri açık, çıkış koşulu makul
- [ ] Yapay zeka kullanımı açıkça anlatıldı
- [ ] Garanti ya da abartılı vaat yok
- [ ] Ekip ile çalışmaktan memnun olacağımızı hissettik
Bu listeyi puanlamaya çevirebilirsiniz, ama tek başına karar aracı değildir. Birlikte çalışacağınız insanlarla uyum da önemlidir.
Seçim sonrası: ilk 90 gün
Karar sonrası ilk üç ay için hedef ve ölçümü yazılı hale getirin. İlk ayda erişimleri ve kurulumu tamamlayın, ikinci ayda ilk sonuçları değerlendirin, üçüncü ayda sürdürme kararını verin. Kısa bir deneme dönemi (pilot) ajansı tanımanın iyi bir yoludur.
Ajansın sizden beklemesi gerekenler
İyi bir ilişki iki taraflıdır. İyi bir ajans da sizden şunları ister, bu bir uyum işaretidir:
- Net bir hedef ve ölçülebilir başarı tanımı
- Hesaplara, analitiğe ve satış verisine erişim
- Brife ve geri bildirimlere makul sürede dönüş
- Karar verebilecek tek bir muhatap
- Onay süreçlerinin önceden anlatılması
Bunları sağlayamıyorsanız en iyi ajans bile istediğiniz sonucu veremez. Seçimden önce kendi tarafınızın hazırlığını da gözden geçirin.
Teklif karşılaştırırken yalnızca fiyata bakmayın. Aynı kapsamı aynı ayrıntıda yazdırın; yoksa düşük görünen teklif, kapsam dışı kalan işlerin sonradan faturalanmasıyla pahalıya dönebilir. Görüşmelerde notları aynı formatta tutun ve karar vermeden önce ekipten en az iki kişiye de ajans değerlendirmesi yaptırın. Tek kişinin izlenimi, sunumun etkisine kapılabilir.
Sık sorulan sorular
Büyük ajans mı küçük ajans mı?
İkisinin de avantajı var. Büyük ajans geniş ekip ve süreç sunar. Küçük ajans genelde daha yakın ilgi verir. Önemli olan sizin işinizin onlar için önemli olması ve doğru ekibin atanmasıdır.
Ajansın fiyatı neye göre belirlenir?
Kapsam, ekip emeği, işin zorluğu ve süreye göre. Bu yazıda fiyat veremeyiz; teklifleri aynı kapsamla kıyaslayın.
Birden fazla ajansla çalışabilir miyim?
Evet, ama sorumlulukları net ayırın. Aynı alanda iki ajansın çakışması karışıklık ve sorumluluk kaybı yaratır.
Deneme çalışması yapabilir miyim?
Birçok ajans kısa pilot projelere açıktır. Kapsamı ve başarı ölçüsünü baştan yazılı belirleyin.
Hangi ajansla çalışırsanız çalışın, bu soruların cevabını yazılı isteyin. Profaj ile görüşmek isterseniz aynı soruları bize de sorabilirsiniz; ajans türleri ve reklam ajansı hizmetlerimizi sayfalarımızda inceleyebilirsiniz. Bu İşte Beraberiz!